Verpleeghuizen, gehandicaptenzorg & GGZ

Van die vijf groepen zijn beschermingsmiddelen en desinfectie het scherpst omschreven: de RIVM-hygiënerichtlijn noemt ze, met normen en toelatingseisen erbij. Voor continentie en decubitus zijn er aparte richtlijnen. Voor de dagelijkse verzorging is vooral het verzorgingsprotocol van je eigen organisatie leidend.

Verpleeghuis, gehandicaptenzorg en GGZ werken elk op hun eigen manier. De productgroepen hieronder gaan uit van de verpleeghuisrichtlijnen. Wat het RIVM voor gehandicaptenzorg en GGZ daarbij noemt, staat in een eigen sectie. Bedden, tilliften en ander materieel vallen buiten dit overzicht.

Welke beschermingsmiddelen noemt de RIVM-hygiënerichtlijn?

De Hygiënerichtlijn voor verpleeghuizen, woonzorgcentra en kleinschalig wonen van RIVM en LCHV noemt handschoenen volgens EN 455 en EN 374, schorten, chirurgische mondneusmaskers, FFP1- of FFP2-maskers en oogbescherming. Die opsomming is een bruikbaar vertrekpunt voor de beschermingsmiddelen op elke afdeling:

• Onderzoekshandschoenen van onder meer Klinion, Vasco, Peha, Romed en Curad.
• Isolatiejassen van Medline, Foliodress, Mediborgh en Plastimed.
• Mondmaskers van Medline, Barrier, Aura, Romed en MaiMed-FM, waaronder FFP2-maskers en maskers type IIR.
• Beschermingsbrillen van onder meer Medline, Mediware en Medasil Surgical.

De richtlijn vraagt dat die EN-normen op de verpakking van de handschoenen staan. Controleer dat op de productpagina of de verpakking.

Hand- en oppervlaktedesinfectie en scherp afval

Dezelfde richtlijn noemt Ctgb-toegelaten middelen voor hand- en oppervlaktedesinfectie, UN-gekeurde naaldcontainers en cliëntgebonden po's of wegwerppo's. Voor de handen is er handdesinfectie van onder meer Sterillium, Skinman, Desderman en Esemtan. Voor oppervlakken vind je oppervlaktedesinfectie van Meliseptol, Incidin, Mikrozid en Bacillol.

Scherp afval gaat in een naaldencontainer, bijvoorbeeld van Sharpsafe, Safebox of Servobox. Voor de cliëntgebonden po's of wegwerppo's uit dezelfde richtlijn zijn er bedpannen van MoliCare en Servoprax.

Wat noemt het RIVM voor gehandicaptenzorg en GGZ?

Voor instellingen voor volwassenen met een lichamelijke of verstandelijke beperking heeft het RIVM/LCHV een eigen hygiënerichtlijn. Die is voor het laatst volledig herzien in 2015 en wordt vanaf 2025 herzien; volgens het RIVM kunnen onderdelen niet meer up-to-date zijn. Die noemt handschoenen van poedervrije latex of nitril die voldoen aan EN 455 en EN 374, zichtbaar op de verpakking, eenmalig gebruikt en per cliënt verwisseld. Daarnaast noemt ze een wegwerpschort bij handelingen waarbij kleding vervuild kan raken, en naaldcontainers met UN-keurmerk, het juiste UN-nummer en een biohazardteken. Handdesinfectiemiddel bewaar je volgens deze richtlijn buiten bereik van cliënten.

Voor de GGZ, ook ambulant, heeft het RIVM sinds 2025 de Handreiking Infectiepreventie in de ggz. Die noemt disposable handschoenen met CE-markering bij contact met lichaamsvloeistoffen, en naaldcontainers met UN-keurmerk die tot de vullijn (2/3) worden gevuld. Waar geen handhygiënevoorziening is, noemt de handreiking zakflacons met handdesinfectiemiddel, met een individuele afweging bij risico op misbruik of drinkgevaar.

De materialen vallen in dezelfde productgroepen als hierboven: onderzoekshandschoenen, handdesinfectie en naaldencontainers. Het verschil zit in de uitvoering en de plek. Controleer bij handschoenen het materiaal en de normen op de verpakking, en kies bij handdesinfectie een verpakking die past bij waar het middel staat of meegaat.

Continentiezorg, katheters en urineopvang

Voor continentiezorg is de V&VN-richtlijn Continentie bij (kwetsbare) ouderen uit 2025 het kader. Die noemt absorberend incontinentiemateriaal, urineopvangzakken, verblijfskatheters en condoomkatheters.

In het assortiment sluiten daar drie productgroepen op aan: incontinentiemateriaal van onder meer MoliCare, Tena en Molinea, urinezakken van Urosid, Curion en Curas, en katheters van onder meer Medline, DCT en Uromed. Ter bescherming van matras en bed is er bedbescherming, bijvoorbeeld van Pehazell of Tena.

Welke materialen horen bij decubituspreventie en wondzorg?

De richtlijn Decubitus uit 2021, geautoriseerd door onder meer Verenso en de WCS, raadt aan te overwegen botuitsteeksels zoals hielen en sacrum te beschermen met meerlaags schuimverband. Waar medische hulpmiddelen zoals katheters en sondes op de huid drukken, noemt de richtlijn schuim- of hydrocolloïdverband als bescherming. Daarnaast noemt de richtlijn drukverlagende matrassen en hielbeschermers.

Voor het verband vind je schuimverband van onder meer Mepilex, Biatain en Cutimed, en alginaten en hydrocolloïden zoals Hydrocoll, Kaltostat en Melgisorb. Daarnaast zijn er kompresgazen van bijvoorbeeld Medicomp, Gazin en Klinion.

Dagelijkse verzorging van bewoners

Voor de persoonlijke verzorging gaat het om washandjes van EasyBath, Cocune of Dry Patient, huidverzorging van onder meer Cavilon, Uman en MoliCare, en mondverzorging van Medline en Plastimed.

Leg per productgroep één vaste standaard vast voor alle afdelingen. Dan bestelt niet elk team zijn eigen variant en blijft het magazijn overzichtelijk.

Verband en incontinentiemateriaal: Wlz of Zvw

Wie verband- en incontinentiemateriaal betaalt, hangt af van de zorg die een cliënt krijgt. Volgens Zorginstituut Nederland vallen bij verblijf en behandeling door dezelfde instelling alle hulpmiddelen die nodig zijn voor de zorg in de instelling onder de Wlz, ook niet-persoonsgebonden hulpmiddelen zoals verband- en incontinentiemateriaal. Die horen dan bij de inkoop van de instelling.

Cliënten die wel verblijven maar geen behandeling krijgen, hebben geen recht op die aanvullende zorg. Dan kan vergoeding vanuit de Zvw de route zijn. Weet daarom per locatie welke cliënten verblijf met behandeling krijgen, voordat je de voorraad verband en incontinentiemateriaal plant.

Bestellen, levering en retour

Werk je met vaste bestellijsten, dan is Snel bestellen handig: je plakt artikelnummers vanuit Excel, scant barcodes of uploadt een bestellijst als CSV.