Naalden

Medische naalden en het bijbehorende toebehoren

Een medische naald bestaat uit een holle metalen canule met een kunststof aanzetstuk. Dat aanzetstuk past op de luerconus van een spuit, bijvoorbeeld een spuit van 3 ml. De naald komt steriel verpakt en is bedoeld voor eenmalig gebruik.

Hergebruik of zelf steriliseren is niet aan de orde. Na gebruik hoort de naald direct in een naaldencontainer, zodat je de kans op prikaccidenten beperkt. De eisen voor deze productgroep staan in NEN-EN-ISO 7864, de norm voor steriele hypodermische naalden voor eenmalig gebruik met metrische maten van 0,18 mm tot 1,2 mm. Die versie is gepubliceerd op 1 september 2016 en verving de uitgave uit 1996.

Gauge-maten en kleurcodes van naalden

De dikte van een naald geef je aan in gauge (G): hoe hoger het getal, hoe dunner de canule. De kleur van het aanzetstuk volgt de kleurcode uit NEN-EN-ISO 6009, die loopt van 0,18 mm (34 G) tot 3,4 mm (10 G).

Het assortiment gaat dunner dan deze tabel: er zijn dentale naalden van 30 G (0,3 mm), een mesotherapienaald van 33 G (0,20 mm) en acupunctuurnaalden vanaf 0,16 mm. Let op: kleurcodes van pennaalden vallen buiten deze norm.

Lengtes, toepassingen en de keuze per techniek

De lengte bepaalt welk weefsel je bereikt. In deze categorie lopen de naaldlengtes van enkele millimeters tot 16 cm; 13, 19 en 25 mm komen het vaakst voor in de productnamen.

• 13 tot 25 mm: fijne, oppervlakkige toedieningen, vaak met een 25G naald of 27 G.
• 25 tot 40 mm: diepere toediening, bijvoorbeeld met een 22G naald of 23G naald.
• 38 tot 50 mm: ruimere diameters zoals een 20G naald of 21 G.
• Vanaf 75 mm: spinaal-, epiduraal- en plexusnaalden voor anesthesie, tot 150 mm lang.
• Biopsienaalden: grove uitvoeringen van 12 G tot 18 G, tot 16 cm lang.

Zo kom je in drie stappen tot een keuze:

• Bepaal de techniek en het injectiegebied volgens het protocol van je instelling.
• Kies de lengte die daarbij hoort.
• Kies de gauge op basis van de viscositeit van de vloeistof.

Trek je een dikvloeibare oplossing op, dan ligt een 18G naald of een aparte optreknaald voor de hand. Vervang die daarna door een dunnere injectienaald.

Veiligheidsnaalden en het voorkomen van prikaccidenten

Een veiligheidsnaald heeft een beschermschild dat de punt na gebruik afschermt. Volgens de productdocumentatie activeer je dat schild met één hand. Een hoorbare klik bevestigt de vergrendeling en een doorzichtig venster maakt visuele controle mogelijk.

Het RIVM beschrijft in de LCI-richtlijn Prikaccidenten het landelijke beleid na een bloedcontactincident. Die versie is vastgesteld op 5 april 2019 en sindsdien op onderdelen aangepast. Gebruik de richtlijn samen met het protocol van je eigen organisatie. Veiligheidsnaalden verkleinen het risico, maar vervangen een goede werkwijze niet: een container binnen handbereik blijft nodig. Bekijk de uitvoeringen bij veiligheidsnaalden.

Merken en kwaliteitsnormen in het assortiment

De categorie telt ruim 100 producten. Je vindt onder meer B. Braun (Sterican, Vasofix, Introcan, Spinocan, Stimuplex), BD (Insyte, Vacutainer, Yale, SafetyGlide), Terumo (Agani, Surflo en dentale naalden), Ratiomed en Nipro. Per merk verschillen de slijpvorm, de wanddikte en de uitvoering van het aanzetstuk.

• Injectienaalden met een scherpe lancetpunt voor een gelijkmatige doorgang.
• Infuusnaalden en perifere katheters, zoals de Insyte- en Vasofix-lijn.
• Bloedafnamenaalden voor gesloten systemen, waaronder Vacutainer.
• Optreknaalden met een ruimere doorgang, zoals de Sterican Mix van 18 G.
• Anesthesie- en speciale naalden: spinaal-, epiduraal- en plexusnaalden, biopsienaalden en acupunctuurnaalden van Ratiomed.

Het stalen buismateriaal zelf valt onder NEN-EN-ISO 9626. Die norm legt afmetingen en mechanische eigenschappen vast voor stijve roestvaststalen canules van 3,4 mm (10 G) tot 0,18 mm (34 G).