Welke soorten verband en wikkelmateriaal zijn er?
In een huisartsenpraktijk ligt ander materiaal klaar dan in een EHBO-kast op kantoor. De keuze hangt af van het doel: wondcontact, fixatie, compressie of steun.
- Wondverband en eilandverband voor directe wondbedekking.
- Schuimverband, hydrofiber en alginaat voor wonden met veel exsudaat.
- Filmverband en siliconenverband voor kwetsbare of gevoelige huid.
- Netverband en buisverband voor fixatie zonder kleefstof.
- Gipsverband en zinklijmverband voor immobilisatie en ondersteuning.
- Snelverband en oogverband voor acute situaties.
Wat is een ander woord voor verband?
Een ander woord voor verband is wondbedekker, zwachtel, verbandmiddel of verbandhulpmiddel. Welk synoniem past, hangt af van de functie van het product.
In richtlijnen en vergoedingsteksten zie je vooral de term wondbedekker of verbandhulpmiddel. Zorginstituut Nederland gebruikt bijvoorbeeld "verbandhulpmiddelen" voor materiaal dat de huid verzorgt en de wond beschermt. Die middelen komen onder voorwaarden uit het basispakket, onder meer bij een complexe wond of chronische huidproblemen.
In het dagelijks taalgebruik betekent verband iets anders dan in de zorg. De woordenboekbetekenis "samenhang tussen twee zaken" heeft niets met wondverzorging te maken. Op deze pagina gaat het uitsluitend om het medische materiaal.
Verband kiezen op maat, absorptie en draagtijd
De maat van een verband bepaal je op de wondgrootte: het materiaal moet minstens 1 cm overlappen op de gezonde huid rondom de wond. Te klein gekozen materiaal laat de wondranden onbedekt.
De kompressen en verbanden in deze categorie lopen van 5 x 5 cm tot 20 x 40 cm. Daartussen zitten vierkante maten als 8 x 8, 12,5 x 12,5, 17,5 x 17,5 en 20 x 20 cm, en langwerpige formaten als 10 x 20, 15 x 25 en 20 x 25 cm. Omnitape tapeverband komt op rollen van 10 m (2, 3,75 en 5 cm breed), Coban rekverband op een rol van 4,5 m en Stülpa buisverband kant-en-klaar in maat 3 en 4.
Kenmerk | Waar je op let |
|---|---|
Maat | Van 5 x 5 cm tot 20 x 40 cm. |
Absorptie | Superabsorberend verband bij matig tot veel exsudaat; gelaagd toepassen kan. |
Draagtijd | Aquacel hydrofiber mag volgens de productdocumentatie tot 7 dagen blijven zitten, indien klinisch geïndiceerd. |
Steriliteit | Controleer of de verpakking onbeschadigd en droog is. |
Verpakking | Veel artikelen zijn verpakt per 10 stuks. |
Merken en normen in het verbandassortiment
In deze productgroep vind je merken als RespoSorb, Zetuvit, Omnitape, Aquacel, Stülpa en Coban. Aquacel komt van fabrikant Convatec; Zetuvit, RespoSorb, Omnitape en Stülpa horen bij Paul Hartmann.
Elk merk heeft een eigen zwaartepunt. Zetuvit en RespoSorb zijn absorberende kompressen; de documentatie van Aquacel hydrofiber vermeldt dat het verband gelaagd kan worden bij veel exsudaat, vooraf bevochtigd kan worden bij een droge wond, en dat de Ag-variant gebruikt kan worden als de wond geïnfecteerd is of risico op infectie loopt. Voor de keuze bij een lekkende wond kun je de richtlijnmodule Lekkende wond raadplegen.
Verdieping over materiaalkeuze en wondfases staat op het kennisplatform wondzorg van HARTMANN. Let op: de keuze van een wondbedekker blijft een klinische afweging. Het protocol van je praktijk of instelling is leidend, niet de productomschrijving.
Verband voor de EHBO-doos thuis en op het werk
Een goed gevulde verbanddoos bevat minimaal steriele kompressen, een snelverband, fixatiemateriaal en pleisters.
Wat je zelf kunt doen bij een kleine wond en wanneer je naar de huisarts gaat, lees je in het advies bij een wond van Thuisarts.nl. Dat advies geldt ook op de werkvloer.
In de voedingsindustrie en horeca gelden extra eisen. Daar kies je metaal detecteerbaar zelfklevende verbanden, vaak in blauw, zodat een losgeraakt stukje opvalt en door een detector wordt herkend. Vingerverband hoort eveneens in elke kast: licht absorberend, ademend en makkelijk aan te brengen.