Wat betekent spuiten?
Spuiten betekent dat je een vloeistof met een injectiespuit in het lichaam brengt. Tegelijk is "spuiten" gewoon de verzamelnaam voor de injectiespuiten zelf.
Twee handelingen dus: opzuigen uit een ampul of flacon, en daarna toedienen. Die maatverdeling op de cilinder maakt nauwkeurig doseren mogelijk; hoe kleiner de spuit, hoe fijner de schaalverdeling.
Hoe zorgmedewerkers injecties veilig uitvoeren en prikaccidenten beperken, staat uitgewerkt in de WHO-toolkit Best practices for injections and related procedures. De handeling zelf volgt altijd het protocol van je eigen praktijk of instelling.
Waaruit bestaat een injectiespuit?
Een injectiespuit is in de kern een cilindervormig buisje van kunststof of glas. Aan de ene kant zit een conus, aan de andere kant de plunjer.
Op die conus monteer je de injectienaald, of je sluit er een slang op aan. De plunjer is doorgaans van kunststof, met een rubberen afsluitring. Daarmee zuig je de vloeistof op en breng je hem vervolgens in, bijvoorbeeld in een ader of een spier.
Let op de dode ruimte: dat kleine restje vloeistof dat achterblijft in conus en naald. Bij dure geneesmiddelen of vaccins telt zo'n verlies wel degelijk mee, en dan kom je al snel uit bij een low dead space-uitvoering.
Verschillende soorten spuiten en hun toepassing
De indeling loopt langs twee lijnen: toedieningsroute en aansluiting. Welke route je kiest, bepaalt meteen hoeveel volume erin moet en welke naald daarbij hoort. En die aansluiting? Die zegt alles over waar de spuit uiteindelijk op past.
- Intraveneus: rechtstreeks in een ader.
- Intramusculair: hierbij gaat de vloeistof in spierweefsel.
- Subcutaan: hier blijf je net onder de huid, de gebruikelijke route bij insuline.
- Intracutaan: de vloeistof komt in de huidlaag zelf terecht, zoals bij een Mantouxtest.
- Cathetertip: die brede tip is er om te spoelen en voor sondevoeding. Injecteren doe je er niet mee.
Sommige spuiten blokkeren na één keer gebruiken, de zogeheten auto-disable spuiten. Ook zijn er uitvoeringen met prikpreventie voor de naald. De automatische injectiespuit valt buiten deze productgroep; een injectiepen of auto-injector zoek je dus ergens anders.
Maten, aansluitingen en normen voor spuiten
Van 3 ml tot 100 ml loopt het assortiment hier, met 5, 10, 20, 50 en 60 ml als tussenmaten. Pak er eentje die net iets ruimer is dan wat je nodig hebt, want dan lees je de schaalverdeling het scherpst af. Moet er 8 ml in? Dan werkt een spuit van 10 ml prettiger dan eentje van 20 ml.
- Begin bij het volume: hoeveel ml moet erin?
- Vervolgens kies je de aansluiting, waarbij je een Luer-lock vastschroeft en een Luer-slip er simpelweg op schuift.
- Heb je een gewone conus nodig, of juist een cathetertip?
- Check de steriliteit en of de verpakking per stuk is afgesloten.
- Vraagt het protocol om prikpreventie? Kijk daar dan apart naar.
Twee normen zijn hier leidend. NEN-EN-ISO 7886-1 stelt eisen aan steriele kunststof wegwerpspuiten voor eenmalig gebruik. Voor Luer-aansluitingen gelden de connectoreisen uit NEN-EN-ISO 80369-7, gepubliceerd in 2021.
Merken en uitvoeringen in dit assortiment
Ruim 10 producten staan er in deze categorie, van fabrikanten als B. Braun, Becton Dickinson en Curas. Ook Medline is vertegenwoordigd, net als productlijnen zoals Discardit, Omnifix, Perfusor, Perifix en PosiFlush.
Die lijnen verschillen behoorlijk in opzet. Perfusor-spuiten horen bij een spuitenpomp, terwijl Perifix gemaakt is voor epidurale toepassingen. PosiFlush en Omniflush zijn weer iets anders: voorgevulde spoelspuiten met NaCl 0,9%, geen lege injectiespuiten dus. Verder vind je irrigatiespuiten van 60 en 100 ml, een BD Preset-bloedgasspuit van 3 ml en de BD Discardit II met naald in de verpakking.
Noteer bij een vervolgbestelling daarom niet alleen "10 ml", maar ook de aansluiting en de lijnnaam, want een spuit van 10 ml met Luer-slip past nu eenmaal niet overal waar een Luer-lock verplicht is. Bekijk het volledige aanbod injectiespuiten binnen de categorie injectiemateriaal.