Pleisters bij wondverzorging
Een pleister is een zelfklevende wondbedekker voor kleine, oppervlakkige wondjes. Hij bestaat uit een drager, een kleeflaag en meestal een absorberend kussentje. De pleister vormt een fysieke barrière tegen vuil en wrijving.
Reinig een snij- of schaafwond eerst goed; op Thuisarts.nl staat dat je een schaafwond uitspoelt met lauw kraanwater, zonder zeep of ontsmettingsmiddel. Grind of zandkorrels haal je er met een pincet uit. Pas daarna dek je de plek af. Meer materiaal daarvoor vind je bij wondreiniging.
Let op: een diepe, sterk bloedende of vervuilde wond hoort niet onder een gewone pleister. Volg dan het protocol van je praktijk of instelling.
Soorten pleisters in het assortiment
Elk wondtype vraagt om een eigen uitvoering. Het aanbod loopt van klassieke wondpleisters tot transparante films van Tegaderm en Omnifilm.
- Wondpleisters: standaard afdekking van snij- en schaafwondjes.
- Eilandpleisters: een absorberend kussentje midden op een kleefrand, ook geschikt na een ingreep.
- Injectiepleisters: klein formaat voor het prikpunt na een injectie of bloedafname.
- Blarenpleisters: hydrocolloïde deeltjes nemen blaarvocht op en de pleister werkt als kussentje.
- Oogpleisters: afdekking van het oog, bijvoorbeeld bij afplakken op indicatie.
- Kleefpleisters en fixatiepleisters: rollen voor het vastzetten van gazen, canules en sondes.
Onder de noemer chirurgische pleisters vallen onder meer de Mepore-pleisters in lengtes van 15 tot 35 cm, voor het afdekken van grotere of postoperatieve wonden volgens protocol.
Maten en lengtes van fixatiepleisters
De breedtes van de rollen lopen van 1,25 cm tot 30 cm. Losse pleisters zijn er in formaten als 19 x 72 mm en 6 x 10 cm. Rollen lopen van 1 m tot 10 m, met tussenmaten als 2 m, 3 m, 5 m, 9,15 m en 9,2 m.
Breedte | Typisch gebruik |
|---|---|
1,25 cm | Fixatie van een canule of een klein gaasje. |
2,5 cm | Algemene fixatie van verband en slangen. |
5 cm | Grotere gaaskompressen vastzetten. |
10 cm | Brede afdekking op romp, rug of been. |
15 tot 30 cm | Fixatie van verband over een groot oppervlak. |
Kies in deze volgorde:
- Bepaal het wondoppervlak en tel daar kleefrand bij op.
- Kies het materiaal: non-woven (zoals Mefix en Omnifix), textiel (zoals Omniplast) of transparante folie (zoals Omnifilm).
- Kies de rollengte op basis van je verbruik per behandelkamer.
Pijnpleisters en andere medicijnpleisters
Pijnpleisters zijn pleisters met een werkzame stof die via de huid wordt afgegeven.
Zulke medicijnpleisters horen niet bij de wondverzorging en staan daarom niet in deze categorie. Hier vind je afdekkende en fixerende pleisters, geen producten met een farmaceutisch werkingsmechanisme. Heb je vragen over dosering, plakduur of huidreacties bij een medicijnpleister? Leg die voor aan de voorschrijvend arts of apotheker. Tape voor ondersteuning bij sport vind je bij sporttape.
Pleisters in de EHBO-trommel en op de werkvloer
In een EHBO-trommel liggen gewoonlijk wondpleisters in meerdere formaten, een rol fixatiepleister en steriele gazen. Voor een EHBO-koffer zijn mixverpakkingen handig, zoals de Hansaplast eerste hulp mixpack.
Voor kantoor, werkplaats en zorgpraktijk let je op het materiaal. Een deel van de pleisters is omschreven als niet-sensibiliserend en niet-irriterend. Wie vaak de handen wast, heeft baat bij een waterbestendige uitvoering, zoals Hansaplast Aqua Protect, Leukoplast Aqua pro of DermaPlast AQUA.
In de Richtlijn Wondzorg bij acute wonden staat dat een oppervlakkige, niet-lekkende schaafwond aan de lucht kan drogen of met vaseline of een pleister bedekt kan worden.