Opbouw en benamingen van het larynxmasker
Qua opbouw is een larynxmasker simpel: een beademingstube, en aan het uiteinde daarvan een deel in de vorm van een masker. Afdichten gebeurt op twee manieren, met een opblaasbare cuff of met een gelafdichting die de anatomie volgt en dus geen cuff nodig heeft. Zodra het masker in de hypofarynx ligt, dekt dat maskerdeel de ingang van de larynx af.
Internationaal spreekt men van laryngeal mask airway, kortweg LMA. In Nederlandse catalogi kom je ook de schrijfwijze larynx masker tegen. En zie je ergens laryngo mask staan? Dat is dezelfde productgroep, alleen anders opgeschreven.
Wat zijn de indicaties voor een larynxmasker?
Geplande anesthesie waarbij het aspiratierisico laag is: daar hoort het larynxmasker thuis. Ook in de spoedzorg wordt het ingezet voor luchtwegmanagement, en zeker als intuberen niet lukt. StatPearls (NCBI Bookshelf) beschrijft in zijn overzicht dat het plaatsen technisch meestal makkelijker gaat dan endotracheale intubatie — je hoeft de stembanden namelijk niet in beeld te krijgen.
Toch zitten er haken en ogen aan. De trachea wordt niet volledig afgesloten, en daardoor kan maaginhoud alsnog in de luchtweg belanden. Bij een verhoogd aspiratierisico is een supraglottisch hulpmiddel daarom meestal niet de eerste keuze. Wees extra alert in deze gevallen:
- De patiënt heeft kort geleden nog gegeten of gedronken.
- Actief braken, of reflux die flink opspeelt.
- Een obstructie in het maag-darmkanaal, of een maag die simpelweg te traag leegloopt.
- Bij zwangerschap ligt het aspiratierisico hoger.
- Fors overgewicht — al weegt de rest van het klinisch beeld daarin mee.
- Bloedingen of aandoeningen hoog in het maag-darmkanaal.
Welke keuze je uiteindelijk maakt, en met welke techniek je het masker inbrengt, staat omschreven in het protocol van je eigen instelling.
Uitvoeringen: cuff, gelseal en tweede generatie
Drie dingen maken het verschil tussen de modellen onderling: de manier van afdichten, de aan- of afwezigheid van een maagkanaal, en het materiaal waaruit het masker is opgebouwd. Samen bepalen die kenmerken waarvoor je een model wél inzet, en waarvoor niet.
- Cuffmodellen gebruiken een opblaasbare manchet. Je stelt de afdichting zelf in met lucht.
- Bij cuffloze gelmodellen zit het 'm in het materiaal: een anatomisch gevormde thermoplastische afdichting die zich naar de keel voegt. Zo werkt de i-gel van Intersurgical.
- Tweede generatie maskers hebben een geïntegreerd maagkanaal voor een maagsonde. Intersurgical omschrijft de i-gel als latex- en pvc-vrij tweede generatie hulpmiddel met een niet-opblaasbare afdichting.
In de productdocumentatie van de maskers in dit assortiment kom je kenmerken tegen als een geïntegreerd bijtblok tegen occlusie van de luchtweg en een extra zuurstofpoort voor passieve oxygenatie. Volgens de fabrikant kan het inbrengen in minder dan vijf seconden.
Maten en normen voor supraglottische luchtwegen
De maatkeuze van een supraglottisch hulpmiddel volgt het gewicht van de patiënt; elke fabrikant geeft per maat een gewichtsbereik op de verpakking. Houd die opgave aan en niet een algemene vuistregel, want de bereiken verschillen per merk en per model.
De norm NEN-ISO 11712:2023 legt de eisen vast voor het ontwerp van supralaryngeale luchtwegen en connectoren. Die norm beschrijft onder meer afmetingen, basiseigenschappen en de manier waarop fabrikanten maten aanduiden. Ook schrijft hij voor dat afmetingen bekend worden gemaakt, zodat je weet welke tracheatube of bronchoscoop qua maat past.
Buiten de reikwijdte vallen onder andere oro- en nasofaryngeale airways, anesthesiemaskers en tracheatubes. Brandbaarheid bij laser- of diathermiegebruik regelt deze norm evenmin.
Merken en kenmerken in het assortiment larynxmaskers
Het assortiment larynxmaskers bij Plastimed telt ruim tien artikelen: Medline Endosid in maat 1 tot en met 5 (ook halve maten), standaard en reinforced, de I-Gel Resus Pack in maat 3, 4 en 5 en het Solus Satin-masker van Intersurgical. Alle maskers zijn bedoeld voor eenmalig gebruik in de anesthesie en de acute zorg.
- Endosid (Medline) levert disposable larynxmaskers in een standaard- en een versterkte (reinforced) uitvoering.
- I-Gel staat voor de cuffloze gelafdichting; de Resus Pack is samengesteld voor gebruik bij reanimatie.
- Solus Satin biedt klassieke cuffmaskers met een gladde afwerking.
Heb je latexvrije producten nodig, controleer dan altijd de productspecificatie per artikel. Ander materiaal, zoals chirurgische instrumenten, vind je onder medisch instrumentarium.