Hoe is een stethoscoop opgebouwd?
Het beluisteren zelf heet auscultatie. Moderne instrumenten bestaan uit vier delen: het borststuk, de slang, de oorbeugel en de oordopjes. De afwerking van die vier onderdelen bepaalt grotendeels wat je hoort. Een slecht afsluitend oordopje laat omgevingsgeluid binnen en dempt juist de tonen die je zoekt.
Waarvoor gebruik je een stethoscoop in de praktijk?
Je gebruikt een stethoscoop voor lichamelijk onderzoek, patiëntbewaking en het meten van de bloeddruk volgens de Korotkoff-methode. Het instrument versterkt lichaamsgeluiden en maakt afwijkende ritmes of souffles hoorbaar.
Deze zorgprofessionals werken er dagelijks mee:
- Huisartsen en praktijkondersteuners.
- Cardiologen, longartsen en internisten.
- SEH-artsen en ambulanceverpleegkundigen.
- Verloskundigen en kraamverzorgenden.
- Studenten geneeskunde en verpleegkunde.
Bij de meeste borststukken schakel je de actieve zijde om. De grote kant is bedoeld voor volwassenen. De kleine kant gebruik je bij pediatrische of dunne patiënten, rondom verband en bij beoordeling van de carotis. Let op: het instrument geeft alleen informatie aan een getrainde beoordelaar en vervangt geen aanvullende diagnostiek.
Verschillende soorten stethoscopen op een rij
Er bestaan vier hoofdtypen: dubbelkops, Rappaport, cardiologie en digitaal. Het verschil zit vooral in het borststuk en in het frequentiebereik dat je hoort.
Type | Kenmerken |
|---|---|
Dubbelkops | een grote en een kleine membraanzijde, breed inzetbaar in de huisartsenpraktijk en op de ambulance |
Rappaport | korte dubbele slang met verwisselbare trechters en membranen, geschikt voor volwassenen én kinderen. Fabrikant KaWe voert dit type in zijn programma |
Cardiologie | afstembare (tunable) membranen, waarbij lichte druk lage tonen hoorbaar maakt en stevige druk de hoge tonen |
Digitaal | elektronische versterking, ruisonderdrukking en opnamefuncties, afhankelijk van batterij of accu |
3M positioneert de Littmann Classic III voor algemeen onderzoek bij kinderen en volwassenen, en de Littmann Cardiology IV voor het horen van subtiele hart- en longgeluiden.
De juiste stethoscoop kiezen voor jouw werk
Begin je keuze bij je patiëntgroep en je werkomgeving. Een verpleegkundige op een volle afdeling stelt andere eisen dan een cardioloog die naar fijne souffles luistert.
Deze keuzecriteria brengen je snel verder:
- Patiëntgroep: volwassenen, kinderen of neonaten.
- Borststuk: dubbelkops, enkelkops of liever een afstembaar membraan — wat past bij wat je dag in dag uit beluistert?
- Slanglengte: aan bed luistert 71 cm lekker weg. Ben je veel onderweg, dan houd je met een kortere slang net iets meer geluid over.
- Oordopjes: zachte dopjes dichten je gehoorgang beter af. Tegen het einde van een lange dienst voel én hoor je dat verschil.
- Materiaal: latexvrij, altijd. Zit er latex in de slang, dan kan dat een reactie uitlokken — bij jou net zo goed als bij je patiënt.
- Omgeving: rammelt er een ambulance om je heen, dan telt een goede afsluiting zwaarder dan een paar gram minder in je nek.
Buig de oorbeugel eerst even bij op je eigen hoofd. Zolang dat niet gebeurd is, zegt elk oordeel over de geluidskwaliteit eigenlijk niets. Zitten de dopjes verkeerd om? Dan lekt er meer geluid weg dan welk duur borststuk ook kan goedmaken.
Onderhoud en levensduur van een stethoscoop
Houd je je stethoscoop netjes bij, dan gaat hij jaren mee. Het ding reist de hele dag van de ene patiënt naar de volgende, en daarom hoort het thuis in het hygiëneprotocol van je praktijk of instelling.
In de SRI-richtlijn van de Richtlijnendatabase staan gecombineerde reinigings- en desinfectiedoekjes genoemd als optie voor niet-kritische en semi-kritische hulpmiddelen, tenminste wanneer handmatige desinfectie nodig is.
- Het borststuk neem je af na elk patiëntcontact.
- Oordopjes haal je los en reinig je apart, want oorsmeer dempt het geluid behoorlijk.
- Kijk de slang na op scheurtjes en op plekken die hard zijn geworden.
- Opbergen doe je uit de zon, en niet strak opgerold.
Onderdompelen doe je nooit, een ultrasoonbad evenmin. Beide tasten de afdichting aan. Losse membranen en oordopjes zijn bij Welch Allyn na te bestellen. Hoor je ruis bij elke beweging? Meestal zit er dan een slangverbinding los.
Het assortiment stethoscopen bij Plastimed
Plastimed levert als medische groothandel aan huisartsenpraktijken, ziekenhuizen, opleidingen en particulieren. In de categorie staan 80 stethoscopen van Littmann en Welch Allyn, van simpele dubbelkops modellen tot cardiologie-uitvoeringen met een afstembaar membraan.
Filter eerst op patiëntgroep en pas daarna op merk. Een student die longauscultatie oefent is prima geholpen met een degelijk basismodel. Een cardiologiepraktijk investeert liever in fijnere geluidsweergave en een dieper klokgedeelte.
Wil je je diagnostiek compleet maken? Combineer je stethoscoop met andere diagnostische instrumenten, zoals bloeddrukmeters en thermometers uit het diagnostiek-assortiment. Zo werk je met apparatuur die op elkaar aansluit en die je met hetzelfde protocol reinigt.