Zo zijn eilandpleisters opgebouwd
Een eilandpleister bestaat uit drie delen: een drager, een huidvriendelijke kleeflaag en een absorberend wondkussen in het midden. Het kussen ligt als een eiland binnen de kleefrand. Die rand hecht daardoor op intacte huid en niet op beschadigd weefsel.
Veel uitvoeringen hebben een niet-verklevende wondcontactlaag, zodat het kussen bij het verwijderen minder snel vastzit. De MVTR geeft aan hoeveel waterdamp er per etmaal door de drager verdampt. In dit assortiment loopt die waarde van ruim 800 tot 11.000 g/m²/24 h. Hoe hoger het getal, hoe droger de huid onder de pleister blijft. Een transparante folie laat je bovendien de wondrand beoordelen zonder de pleister los te trekken.
Toepassingen van eilandpleisters
Ze vormen een barrière tegen vuil en wrijving en nemen wondvocht op. Schaafwonden zitten vaak op onderarmen, ellebogen, knieën en onderbenen. Snijwonden ontstaan sneller aan de vingers, bijvoorbeeld in de keuken.
De richtlijn Wondzorg bij acute wonden raadt af om een primair gesloten wond standaard te bedekken. Toch gaat er in de praktijk vaak wél iets overheen. Daar zijn twee redenen voor: er lekt exsudaat of transsudaat dat je wilt opvangen, of de patiënt voelt zich met een pleister op de wond gewoon een stuk prettiger.
Let op: voor sterk lekkende, geïnfecteerde of diepe wonden is dit producttype niet bedoeld. Het wondzorgprotocol van je instelling is in die gevallen leidend.
Hoe groot zijn eilandpleisters?
Die maten slaan steeds op de pleister in zijn geheel, kleefranden inbegrepen. Het kussentje binnenin is dus altijd een maatje kleiner dan wat er op de doos staat.
- Klein werk, zoals een sneetje in de vinger of een prikplaats: daar zijn 4 x 4 cm en 7,2 x 5 cm voor.
- Een gemiddelde schaafwond op de knie dek je af met 10 x 8 cm of 8 x 10 cm.
- Loopt er een wat langere hechtingslijn, dan bieden 15 x 8 cm en 15 x 10 cm genoeg ruimte.
- Na een grotere operatie kom je al snel bij 10 x 20 cm, 10 x 25 cm of 20 x 10 cm uit.
- 10 x 30 cm, 10 x 35 cm en 25 x 10 cm zijn de uitschieters; die horen bij uitgebreide chirurgische wonden.
Kijk dus niet alleen naar de buitenmaat. Het is de binnenmaat van het kussen die het eigenlijke werk doet. Bij de kleinste maat van de Cosmopor E steriel van Hartmann meet het kussen slechts 4 x 2,5 cm. Het bepalen van de juiste maat gaat zo:
- Meet de wond eerst op de langste as en daarna op de breedste.
- Tel aan elke zijde ruimte bij voor de kleefrand.
- Controleer of het wondkussen die maat dekt.
- Kies folie op een gewricht en non-woven op een vlak lichaamsdeel.
Materialen, merken en normen in het assortiment
De categorie bevat merken als Leukomed, Cosmopor, Mepore, HydroClean, Opsite, Leukoplast, Cutiplast, Curapor, Klinion en Rudavlies. Daarachter staan fabrikanten als Essity, Mölnlycke Health Care, Smith & Nephew, Paul Hartmann en Lohmann & Rauscher.
Als drager kom je polyurethaanfolie, non-woven polyester of een mix van viscoseweefsel tegen. De kleefmassa bestaat uit huidvriendelijk polyacrylaat, siliconen of een hypoallergene acrylkleefstof. Producten met die vermelding zijn latexvrij, deels zonder colofonium, en bedoeld voor eenmalig gebruik.
Sterilisatie gebeurt met ethyleenoxide. De houdbaarheid loopt tot 5 jaar bij droge opslag tussen 10 °C en 30 °C, uit direct zonlicht. Een beschadigde of geopende peelverpakking is niet meer steriel en gaat dus weg. Verpakkingen lopen van 5 stuks voor in de visitetas tot dozen van 100 stuks voor de behandelkamer.
Transparante folie tegenover non-woven eilandpleisters
De keuze draait om twee dragers: een transparante polyurethaanfolie of een zachte non-woven vliesstof. Beide hebben hetzelfde wondkussen, maar gedragen zich anders op de huid.
- Folie: waterdicht, microorganismebestendig en doorzichtig, dus geschikt onder de douche.
- Folie: dun en flexibel, volgt beweging op een knie of elleboog.
- Non-woven: zacht en luchtig, prettig op een vlak lichaamsdeel zoals de rug.
- Non-woven: niet doorzichtig, dus je beoordeelt de wond pas bij het wisselen.
Leukoplast geeft voor Leukomed T plus een draagtijd tot 7 dagen op en noemt het product waterafstotend. Smith & Nephew omschrijft Opsite Post-Op als folieverband met een laagverklevend kussen en een bacteriebarrière. Twijfel je bij douchen? Controleer dan de productspecificatie, want niet elke drager is waterbestendig.
Naast eilandpleisters vind je bij Plastimed ook kleefpleisters, oogpleisters en infuuspleisters voor andere wondzorgsituaties.