Waarom krijg je een katheter?
Je krijgt een katheter als je blaas zich niet meer op de normale manier leegt, of als de urineproductie gemeten moet worden. Retentie betekent dat urine achterblijft in de blaas. Bij incontinentie verlies je juist ongewild urine.
Andere redenen zijn een operatie, een blaasspoeling of nauwkeurige vochtbalans op de afdeling. Volgens de SRI-richtlijn Blaaskatheterisatie zijn urineweginfecties de meest voorkomende zorginfecties, en vormt de blaaskatheter daarbij de belangrijkste risicofactor.
Dat maakt de indicatie het eerste keuzecriterium. Is er een alternatief, dan weegt dat mee. Kies pas daarna op type, maat en materiaal.
Soorten katheters: eenmalig, verblijf en de 3 weg katheter
Eenmalige katheters gebruik je één keer en gooi je daarna weg; een verblijfskatheter blijft met een gevulde ballon in de blaas zitten. De keuze tussen beide bepaalt je verbruik en je voorraad.
- Eenmalige (nelaton) katheters: voor intermitterend katheteriseren, enkele keren per dag, vaak thuis.
- Verblijfskatheters: met ballon van 10 ml of 30 ml, voor langere drainage naar een urineopvangzak.
- 3 weg katheter: drie lumina voor afvoer, ballonvulling en continue blaasspoeling, bijvoorbeeld na een ingreep.
- Suprapubische katheters: via de buikwand ingebracht; de eerste plaatsing gebeurt door een arts.
B. Braun beschrijft bij intermitterend katheteriseren dat het hulpmiddel bij de persoonlijke situatie van de gebruiker moet passen. In dit assortiment vind je bijvoorbeeld de gecoate Lofric-katheter voor intermitterend gebruik en kant-en-klare Hekura verblijfskathetersets.
Materialen en maten van katheters
Katheters worden gemaakt van siliconen, PVC, polyurethaan of andere biocompatibele polymeren. Zoektermen als bio katheter verwijzen meestal naar die biocompatibele uitvoeringen. Blaaskatheters in dit assortiment zijn er onder meer in 20 cm, 31 cm (kinderuitvoeringen), 40 cm en 42 cm; de zuigkatheters zijn 53 cm. Maten in millimeters (30 tot 90 mm) horen bij de Rapid Rhino-neustampons, niet bij blaaskatheters.
Materiaal | Eigenschap | Past bij |
|---|---|---|
Siliconen | Soepel, weinig aanslag | Langere verblijfsduur |
PVC | Stevig, goed geprijsd | Eenmalig katheteriseren |
Polyurethaan | Dunne wand, ruime doorstroom | Eenmalig en verblijf |
Gecoat latex | Elastisch | Kort gebruik, let op latexallergie |
Vrouwen gebruiken kortere katheters dan mannen, omdat de plasbuis korter is. De dikte druk je uit in Charrière (Ch).
Aandachtspunten bij het gebruik van katheters
Hygiëne en voldoende drinken bepalen voor een groot deel hoe soepel een katheter blijft lopen. Hoeveel vocht je per dag drinkt, spreek je af met je behandelaar of verpleegkundige.
Bacteriën bereiken de blaas langs de binnenkant of de buitenkant van de katheter. Een opvangzak hoort daarom altijd lager dan de blaas te hangen, zodat urine niet terugstroomt. Werk met medische handschoenen en passende desinfectiemiddelen.
Let op: katheteriseren en wisselen gebeuren volgens het protocol van de instelling of de instructie van de uroloog. Deze pagina vervangt dat protocol niet. Twijfel je over klachten, koorts of troebele urine, neem dan contact op met de behandelaar.
Merken, normen en het juiste artikel nummer
In deze categorie vind je blaaskatheters van onder meer Urimed, Urosid (Foleykatheters met temperatuursensor), Hekura, Curas, Rüsch, Lofric en DCT, plus Rapid Rhino-neustampons en een Medline-inflatieapparaat. Elk product heeft een eigen artikel nummer, zodat je bij een herhaalbestelling exact dezelfde uitvoering, maat en balloninhoud terugvindt.
Voor steriele urethrale katheters voor eenmalig gebruik, met of zonder ballon, gelden de eisen en testmethoden uit NEN-EN-ISO 20696. Die norm dekt geen nefrostomie- of suprapubische katheters; die vallen onder ISO 20697.
Controleer bij bestellen dus vier dingen: type, lengte, Charrière-maat en ballonvulling (10 ml of 30 ml). Noteer het artikelnummer in je voorraadlijst. Dat scheelt zoekwerk bij de volgende bestelling.