Wat zijn wegwerphandschoenen?
Een wegwerphandschoen gebruik je precies één keer. Hij schermt je huid af van vuil, lichaamsvloeistoffen en chemicaliën. Na dat ene contactmoment gaat hij de afvalbak in.
In de praktijk kom je grofweg vier materialen tegen: nitril, latex, vinyl en synthetische varianten zoals polyisopreen. In dit assortiment draait het vooral om nitril en (synthetisch) polyisopreen. Alle uitvoeringen hier zijn bovendien poedervrij. Dat is geen toevallige keuze, want poederresten kunnen wonden en luchtwegen irriteren.
Handschoenen aan? Fijn, maar het is geen vrijbrief om de handhygiëne over te slaan. De voorlichtingsfolder over handschoengebruik van de WHO) is daar glashelder over: wassen of desinfecteren blijft nodig, juist ook nadat je ze hebt uitgetrokken. Een paar dat er na een korte handeling nog schoon uitziet, hoort dus niet mee naar de volgende patiënt.
Wanneer draag je niet-steriele handschoenen?
Bij elke zorghandeling waarbij je lichaamsvloeistoffen, slijmvliezen of een niet-intacte huid kunt raken, horen niet-steriele handschoenen aan je handen. Ze de hele dag door aanhouden voor alles? Dat wordt juist ontraden.
Dat staat in de SRI-richtlijn Persoonlijke beschermingsmiddelen. Ook bij isolatiemaatregelen, waar overdracht via de handen dreigt, zijn handschoenen een vast onderdeel van het protocol.
Ziekenhuizen, huisartsenpraktijken, thuiszorg, verpleeghuizen en gehandicaptenzorg gebruiken ze dagelijks. Datzelfde geldt voor tandartsen, fysiotherapeuten en laboratoria. Let op de grens van de bescherming: een handschoen kan scheuren of lekken, en biedt geen bescherming tegen een naaldprik. Voor injectienaalden en veilige verwerking gelden aparte afspraken binnen je instelling.
Normen en AQL-waarden van wegwerphandschoenen
Voor medische handschoenen voor eenmalig gebruik geldt de NEN-EN 455-reeks: gaatjesvrijheid, sterkte, biologische veiligheid en houdbaarheid. Deel 3, over de biologische veiligheid, is sinds 2023 herzien.
Beschermt een handschoen óók de drager tegen chemicaliën of micro-organismen, dan staat er daarnaast de EN ISO 374-reeks op de verpakking (374-1, 374-2, 374-4 en 374-5). Fabrikanten werken bovendien volgens ISO 13485 voor hun kwaliteitssysteem.
De AQL-waarde geeft aan hoeveel gaatjes statistisch zijn toegestaan. Je vindt hier zowel 4,0 AQL als 0,65 AQL; die laatste hoort bij steriele chirurgische uitvoeringen. Werk je met desinfectantia? Controleer dan de geteste chemicaliën in de productdocumentatie.
Materialen: nitril, vinyl en latexvrije varianten
Het materiaal bepaalt tastgevoel, rek en chemische weerstand. Een korte vergelijking helpt je kiezen:
Materiaal | Kenmerken en gebruik |
|---|---|
Nitril handschoenen | sterk, elastisch en latexvrij, geschikt voor wondzorg, injecteren en reiniging |
Vinyl handschoenen | soepel en voordelig, bedoeld voor korte taken met weinig besmettingsrisico |
Polyisopreen | synthetisch alternatief voor latex met een huidachtig gevoel, veel gebruikt bij operaties |
Latexvrije handschoenen | nodig bij een latexallergie van de medewerker of de patiënt |
Poedervrije handschoenen | de standaard in de zorg, zonder poederresten op huid en instrumentarium |
Voor chemisch belastend werk kies je een uitvoering met een expliciete ISO 374-1 vermelding. De keuzesystematiek voor handbescherming van NEN legt uit wat de symbolen en codes op de verpakking betekenen. Vinyl is hiervoor niet geschikt.
Maten, lengtes en diktes van wegwerphandschoenen
De maten lopen van XS tot XL; de steriele Biogel-handschoenen hebben chirurgische maten van 6 tot 8,5. Te krap scheurt, te ruim kost tastgevoel.
- Leg je hand plat neer met de vingers tegen elkaar.
- Meet de breedte van de handpalm, net boven de duim.
- Vergelijk die breedte met de waarde bij het product; die verschilt per merk.
Naast de maat telt ook de lengte: wegwerphandschoenen zijn er van 240 tot 302 mm, waarbij een langere handschoen verder over de pols reikt. De dikte bepaalt de afweging tussen tastgevoel en weerstand. Handpalmdiktes variëren van 0,07 tot 0,38 mm, vingerdiktes van 0,10 tot 0,15 mm. Een dunne handschoen laat je meer voelen bij precies werk, een dikke houdt het langer vol bij zwaardere klussen.
Merken en uitvoeringen in dit assortiment
Het assortiment bestaat uit merken als MaiMed-Solution, MaiMed-Nitril, MaiMed-Diamond, MaiMed-Chem, Soft-Hand, Generation Pink, ni-touch, Medline en Biogel. Producenten zijn MaiMed en Mölnlycke Health Care.
Biogel levert steriele, synthetische operatiehandschoenen die latexvrij zijn en los of binnen het Biogel Puncture Indication System gebruikt worden. De MaiMed-lijn richt zich op niet-steriel werk, waaronder een zwarte nitril handschoen met een diamantstructuur voor extra grip. Qua kleur heb je keuze uit zwart, groen, oranje en strogeel, handig als je afdelingen of taken wilt onderscheiden.
Let bij bestellen op de houdbaarheid: afhankelijk van het product is die 3 of 5 jaar. Bewaar dozen droog en uit direct zonlicht. Bekijk de specificaties per artikel om de wegwerphandschoenen te vinden die bij jouw werkzaamheden en protocol passen. En combineer ze waar nodig met materialen voor wondverzorging.